Piramide Methode

De opvoeding van heel jonge kinderen verplaatst zich van thuis naar het kinderdagverblijf. Er moet daarom goed worden nagedacht hoe die opvoeding in het kinderdagverblijf er het beste uit kan zien. ’t Eigen Wijsje is daarom in maart 2011 begonnen met de interpretatie van de piramide methode.

De piramide methode wil Pedagogisch Medewerkers (PM) optimaal trainen in de praktijk en hen pedagogische ondersteuning bieden bij het omgaan met de jongste kinderen. Volgens piramide ontwikkelen kinderen zich optimaal als ze op hun niveau worden gestimuleerd in een rijke omgeving. Om te weten wat goed is voor kinderen is het belangrijk om de ontwikkeling van het kind in kaart te brengen:

Baby’s 0-6 maanden

Bij de omgang met baby’s moet het initiatief meer liggen bij de baby dan bij de PM. De PM moet goed waarnemen waar de baby mee bezig is en daarop aansluiten. Baby’s kunnen zich dan op hun eigen manier en in hun eigen tempo ontwikkelen. De PM moet de baby veiligheid en een stimulerende omgeving bieden. Veiligheid, bescherming en voeding zijn nu het belangrijkst.

Baby’s vanaf 6 maanden

De kinderen gebruiken de Pedagogisch Werker als een veilige basis van waaruit zij op onderzoek uitgaan en waar ze naar terug kunnen keren als ze daar behoefte aan hebben. Vaak is oogcontact met de PM al voldoende om in die behoefte aan veiligheid te voorzien. Kinderen in deze fase willen behalve bescherming en veiligheid ook de ruimte krijgen voor hun onderzoekingen.

Dreumesen

De kinderen willen zelf controle krijgen over hun omgeving. Zij kunnen zich verzetten tegen de volwassenen in hun omgeving om uit te vinden waar de grenzen liggen. Maar daarnaast hebben deze dreumesen natuurlijk nog steeds hulp en emotionele ondersteuning nodig. De PM moet dus aan de ene kant veiligheid en emotionele ondersteuning bieden maar aan de andere kant ook duidelijke grenzen stellen aan wat wel en niet mag. Zo helpt zij de kinderen om zich stap voor stap de regels van het sociale gedrag eigen te maken.

Peuters

Peuters ontwikkelen zich vaak in een afwisselend tempo. Op alle ontwikkelingsgebieden vindt een duidelijke groei van vaardigheden plaats. Ze kunnen zich steeds beter concentreren en kunnen langer bezig zijn met één activiteit. De PM kan hen daarin stimuleren op meerdere gebieden. Bij piramide wordt onderscheid gemaakt tussen drie intelligentiegebieden. Hoofd (cognitieve intelligentie), Hart (emotionele intelligentie) en Hand (fysieke intelligentie). Met behulp van piramide projecten kunnen de PM’s voor elk ontwikkelingsgebied gerichte activiteiten aanbieden.

Basisprincipes van de Piramide Methode

De PM heeft een belangrijke rol bij het stimuleren van de ontwikkeling van de kinderen. Met name door de aandacht te richten op nieuwe materialen of activiteiten of nieuwe mogelijkheden daarvan. 

Ontwikkelingsstimulering is een belangrijk doel van het werk op een kinderdagverblijf. Als de rol van de PM beperkt blijft tot verzorging, het reageren op door kinderen geuite behoeften en het vrij laten spelen van de kinderen, doet zij hen eigenlijk te kort. Daarom wordt er bij ’t Eigen Wijsje met thema’s gewerkt. De thema’s worden stap voor stap samen met de kinderen onderzocht. ’t Eigen Wijsje heeft zich verdiept in het Piramidesysteem, een onderdeel van Cito, en sinds maart 2011 is het pedagogisch werken met de kinderen mede gebaseerd op het Piramidesysteem.

Typerend voor het werken met Piramide projecten is de opbouw in vier stappen: Oriënteren, Demonstreren, Verbreden en Verdiepen. De stappen gaan van eenvoudig naar moeilijk, van concreet naar abstract oftewel: van nabijheid naar afstand.

1. Oriënteren

Bij Oriënteren brengt de PM de kinderen in de sfeer van het thema. De activiteiten doen een beroep op wat de kinderen al weten van het onderwerp. Dit gaat spelenderwijs.

Voorbeelden zijn: Concrete voorwerpen verkennen, een doen-alsof-spel spelen, een liedje erover zingen of een verhaaltje erover vertellen.

2. Demonstreren

Bij Demonstreren staat het waarnemen centraal. Het is de bedoeling dat de kinderen zoveel mogelijk zintuigen gebruiken. Het gaat dus niet alleen om horen en zien, maar ook om voelen, ruiken en proeven. Hier horen materialen bij die met verschillende zintuigen onderzocht kunnen worden. Het is belangrijk dat de kinderen een samenhang kunnen zien tussen concrete voorwerpen en allerlei soorten afbeeldingen.

Voorbeelden zijn: Een prentenboek voorlezen met bijbehorende materialen, voorwerpen rond het thema op allerlei manieren onderzoeken.

3. Verbreden

Bij Verbreden wordt er meer afstand genomen van het hier en nu dan bij Demonstreren. Hierbij staat de communicatie centraal. De PM vraagt nu ook nadrukkelijk naar de eigen ervaringen van de kinderen. Wat hebben ze al eerder gezien of meegemaakt rond het thema.

Voorbeelden zijn: Een gesprekje met een groepje kinderen voeren, voorwerpen met elkaar vergelijken.

4. Verdiepen

Bij Verdiepen speelt het denken een hoofdrol. Dit is geschikt voor de oudere peuters en pientere kinderen. Zij leren probleempjes oplossen, bijvoorbeeld via raadsels. Ze switchen hierbij regelmatig van het ene zintuig naar het andere. Van kijken naar luisteren, van voelen naar kijken. Van de eigen verbeelding naar een afbeelding, van een tekening naar een voorwerp, van nu naar vroeger of naar de toekomst, van hier naar ergens anders.

Voorbeelden zijn: Hoe- en waarom vragen en raadsels voorleggen.

Loïs Piersma coördineert de Piramide methode naast haar werk als Pedagogisch Medewerker op de Boerderij. Zij begeleidt haar collega’s en geeft adviezen hoe het thema in de praktijk uit te voeren. Tevens informeert zij de ouders hoe het thema per locatie wordt behandeld.
Loïs Piersma coördineert de Piramide methode naast haar werk als Pedagogisch Medewerker op de Boerderij. Zij begeleidt haar collega’s en geeft adviezen hoe het thema in de praktijk uit te voeren. Tevens informeert zij de ouders hoe het thema per locatie wordt behandeld.
De Piramide Methode

Extra begeleiding volgens Piramide

Volgens de leermethode Piramide biedt ’t Eigen Wijsje de mogelijkheid om de kinderen extra te begeleiden of een extra uitdaging aan te bieden als voorbereiding op de basisschool. Het aanbieden van dit programma gaat in overleg met de PM’s van de groep, de ouders en de coördinatrice Piramide.

Daarnaast is het mogelijk voor specifieke kinderen (b.v. bij het vermoeden van een ontwikkelingsachterstand of hoog begaafdheid) een extra programma aan te bieden. De coördinatrice begeleidt in overleg òf het kind zelf òf de PM’s die met het kind werken.